エスペラントな日々

エスペラントを学び始めて22年目である。この言葉をめぐる日常些事、学習や読書、海外旅行や国際交流等々について記す。

Rizkuko(?) Gohei-moti

2018-11-15 | el mia vivo


En la 12-a okazis la kunveno de maljunuloj en nia kvartalo. Kolektigxis dek kelkaj ne-junuloj, kaj kelkaj ne-maljunuloj helpis nin.
Unue ni gxuis muzikon, kiun ludis juna paro en nia kvartalo. Ili vere estas talentaj.



Sekvante ni kuiris rizkukon "Gohei-moti", kiu lastatempe famigxis per la seria televiddramo "Duone blua", tamen en nia regiono gxi estas kutima mangxajxo.
Ni bakis rizon, aldonis sauxcon kun sezamo, juglando, sojsauxco, sukero k.a., kaj denove bakis gxin. Estis bonguste!



Ni kuiris ankaux fungojn, frititajn tofuojn.



Ankaux fisxoj (japane "sxisxamo", mi ne povis trovi la esperantan nomon) estis bongustaj.



Sur apuda lageto estis sovagxanasoj.
コメント

再帰代名詞 si

2018-11-12 | エスペラントの単語


 ある学習会でのことである。Tibor Sekelj の短編集「Kolektanto de cxielarkoj」の中に次の文があった。”... sxajnis al mi, ke sxi iomete gxuas la rakonton pri sxi mem.”:わたしには、彼女が自分自身の話をいくらか楽しんでいるように見えた。
 全体としては無主語文で、ke 節が主語である。ke 節内での主語は sxi だから、「再帰代名詞 si は主語を受ける」と憶えていると、最後はなぜ "pri si mem" ではないのか? と思う。実際そう質問してみたら、すぐさま「プリントミス!」という返事が返ってきた。しかしここでは sxi としなければならない。
 まず「si は主語や主語の一部にはならない」から、Li estas si. といった形も可能かも知れないが、原則として主格のままで単独では用いられない。従って、主格(si)なら前置詞を伴うか、sia, sin の形で使われる。
 si は単純に「主語を受ける」ではなくて、「si の語に関連する動詞の主語を受ける」と憶えておこう。上記の例文では、主語を sxi とする文(節)の述語動詞は gxuas だが、gxuas pri sxi とはつながらない。rakonto pri sxi である。rakonto は名詞だが、動作を意味する。すなわち、rakonti pri sxi の意味を持つ。rakonti の主語は明示されていないが、ここで pri si としてしまうと、その明示されていない主語を受けることになってしまうのだ。

 ところが、別の学習会で次のような文に出あった。”Malgraux la kasxite preparitaj kaj rapide plenumitaj atakoj, kiuj ne donis al niaj soldatoj la povon dece orientigxi kaj interkomunikigxi, cxiu el ili sur sia aparta loko staris forte kontraux cxiuj forlogoj, kaj nur tre malmultaj lasis sin kapti per lertaj vortoj.”
 ザメンホフの、第4回エスペラント世界大会での演説である。Ido の攻撃に言及したものであるが、最後の部分の sin が問題である。「ただ少数のものだけが、巧みな言葉によって捕まえられてしまった」 (oni) kapti sin では意味が通らない、lasi sin と考えると、kaptita でなければならない。これはどう説明すればいいのか?
 エスペラントで書かれた文法書「Plena Manlibro de Esperanta Gramatiko」には次のような解説がある。:Se la senca subjekto de I-verbo ne cxeestas en la frazo, kaj se gxi tute ne estas grava, oni normale lasas al si reprezenti la subjekton de la cxefverbo:不定詞の意味上の主語が明示されていなくてしかも重要でない場合には、文の主語を si で受けるのが普通である。
 • La regxo sendis voki sian kuraciston.:王は自分の医師を呼びに行かせた。・・・ここでは voki がsian kuraciston に関連する動詞であるが、その主語は明示されていなくてしかも重要ではない。
 • La regxo sendis la serviston voki sian kuraciston.:王は召使いに自分の(召使いの)医師を呼びに行かせた。
 • La regxo sendis la serviston voki lian kuraciston.:王は召使いに彼の(王自身の、または誰か他の人の)医師を呼びに行かせた。
 上記の3つの例文を比べると、最初の文がもっとも自然な感じがするのではないだろうか。

 というわけで、ザメンホフは一部のエスペランチストを kapti したのは取るに足らない連中だったと言いたかったのだ。・・・これは少々考え過ぎかも知れない。

 今回、初級者には少々消化不良になるかも知れない。上級者から見るとどこか私の勘違いがあるかも知れない。


   写真は、京都西山にて。風で倒れた木を竹が受け止めた。
コメント

Terureta operacio (3)

2018-11-09 | Eseoj


Mia vidopovo iom post iom malbonigxis laux la maljunigxo. Antaux kvar jaroj mi konsultis okuliston, kaj eksciis mian katarakton. La kuracisto konsilis al mi tujan operacion.
Multaj maljunuloj devas esti operaciitaj pro katarakto. Do la operacio estas tre ordinara afero, kaj en nuna tempo la operaci-tekniko estas ege progresinta. Oni narkotis mian okulon, per lasero detruis la korneon, elsucxis la pecigitan korneon, enirigis novan artefaritan korneon falditan, kaj la operacio jam finigxis per auxtomata malfaldo de la nova korneo. La procedo dauxris nur kvin minutojn. Dum la operacio de la dekstra okulo mi sentis iom da varmecon cxe la okulo, sed ne doloron.
Unu semajnon poste mia korneo de la maldekstra okulo renovigxis. Dum dua operacio mi estis tre trankvila, povis auxskulti vortojn de la kuracisto kaj liaj helpantoj, kaj bone kompreni la iradon de la operacio.
Post la sukceso de la operacio mia vidpovo bonigxis. Por legi libron ne necesas okulvitroj, kiujn mi uzis pli ol 60 jarojn, kvankam por veturigi auxton ankoraux necesas okulvitroj ege malpli fortaj ol la antauxaj.
コメント

Piedvojagxo en Kyoto

2018-11-07 | el mia vivo


En la 3-a de novembro mi kun cxirkaux 20 homoj piedvojagxis en la urbo Kyoto (Kioto), iama cxefurbo de Japanio. Ni estas amantoj de la naturvojo "Tokai-sizen-hodou", kiu kuras de Tokyo (Tokio) al Osaka (Osako). Ni kolektigxis en iu skribejo (libera informejo) pri la vojo en interreto, kaj unufojon cxiujare okazigas komunan piedvojagxon diversloke.
Cxifoje ni kolektigxis cxe la stacidomo "Saga-arasiyama", komencis la vojagxon per trairo tra la ponto Togetu-kyou. Mi vidis kormoranon sur la rivero Katura-gawa.



Ni iris en bela banbukampo.



Hundo multe helpis supreniri al sia mastro.



Desur la monto, kiun oni nomas Nisi-yama (okcidenta monto), ni gxuis la panoramon de la urbo Kyoto.



Videblis la ponto Togetu-kyou.



Malsuprenirinte ni atingis faman templon Saihou-zi (La templo de musko), cxirkaux kiu trovigxas kelkaj belaj budhismaj temploj.



Apud strato tre belis rugxfolioj. Jam proksimigxis la fino de nia vojagxo.
コメント

Terureta operacio (2)

2018-11-02 | Eseoj


Mi estis pli-malpli 40 jara, kiam mi estis operaciita cxe la nazo. Mi havis malsanon en la nazsinuso, kaj kreskis polipo en la naztruo. Per la operacio oni detrancxis la polipon kaj iom skrapis la kurban oston (nazsepto), kiu iom gxenis la spiradon.
Pro nur parta narkotigxo mi havis klaran konscion dum la operaciado, kiu similis al cxarpentado. La operaciiloj similis al cxarpentiloj: cxizilo aux skulptilo, martelo... certe ne estis nur rabotilo. La bruego pro martelbato ehxis en mia tuta kapo. Foje la operaciisto diris, "Iom doloros vin, cxar en la profundo ne bone efikas la narkotajxo." ... kaj sparko!
Felicxe la operacio bone sukcesis.
コメント

Unutaga ekskurso

2018-10-30 | el mia vivo


Hieraux kun mia edzino mi ekskursis en monto. Ni piediris de la stacidomo Noziri (en la linio Tyuuo-sen) al la montpasejo Koizi, japanlingve(恋路)Vojo de Enamigxo. Cxi tiu vojo estas malnova kaj nun ne estas uzata kiel cxiutaga vojo, cxar gxi tute ne estas tauxga por auxto.



Desur la montpasejo videblas la montaro Kiso (centraj alpoj). Bedauxrinde hieraux estis iom nuba.



Trapasinte la montpasejo ni atingis la valo Kakizore, kie trovigxas akvofalo Usiga-taki, japane la akvofalo de bovo. La akvofalo havas altecon 35 metran.




La monto jam ekrugxigxis.



La akvo estas tre klara.

Cxirkaux kvin horojn post la ekiro ni atingis la stacidomon Zyuunikane, kaj finigxis la ekskurso.
コメント

Malfacila Esperanto

2018-10-27 | エスペラントあれこれ


 先日の日韓エスペラント大会のある催しの若い司会者が、sekvas を「セクーバス」と発音していた。日本人にはこの手の発音をする人が結構多い。入門書には発音をカナで示していることがあり、sekvas を「セクバス」で憶えてしまうと「後ろから2つめの母音にアクセント」の法則と合わせて「ク」にアクセントが出来てしまうのではないかと思う。エスペラントは発音と文字が一致するのだからカナで発音を示す必要はないと思うのだが、それでも示す場合は「セkバス」とするべきではないかと思う。ついでに「セ」にはアクセントを示すために記号(字上符など)をつけるとか太字にするなどの工夫をすると良いのではないか。

 何人かのエスペランチストと街を歩いていて、あるベテランの日本人エスペランチストが「La aventuro finis」と言った。fini は「終える」という他動詞なので「La aventuro finigxis」とか「Ni finis la aventuron」と言わねばならない。この自動詞・他動詞の間違いも日本人には多い。間違いやすい動詞はそんなに多くはない(felmi, dauxri など)から注意していればそんなに間違うことはないだろうと思う。入門書かその次くらいの教科書で丁寧に注意しておくべきではないかと思う。

 言葉は使い込まないと身につかない。かくいう私自身、しゃべりながら「あ、間違えた!」と思うことはしょっちゅうである。
 ある先輩エスペランチストが「日本人が間違いやすいエスペラント」を集めていると聞いたことがある。こういうテーマで誰か本を書いてくれないかな、と思う(注:私にはとてもその力はない)。

 この記事の中で私自身も簡単な間違いをしている。felmi は fermi でなければならない。


    写真は恵那峡大橋
コメント (2)

チリからお客さん

2018-10-25 | エスペラントな今日


 昨日は H.H さん宅にチリからのお客さんがあった。私は聞く機会がなかったが、日韓合同エスペラント大会でエスペラントの変わりつつある理念について講演された人である。かわいい奥さんが一緒だった。
 午前中は H.H さんのもとでお茶とエスペラントを学んでいる生徒さんたちとお茶会を楽しみ(奥さんは苦い抹茶が飲めなくて湯で薄めたという)、昼食後に恵那峡へ。私が参加したのはここからである。H.H さんとその生徒さん2人、我々夫婦とお客さん夫婦、総勢7人で、まず恵那峡の遊覧船に乗る。自然豊かな湖畔を眺めながら、森など自然豊かなところが大好きだと喜んでくれた。水面に浮かぶ鴨やおしどりの群に歓声が上がる。土産物店には奥さんが興味を持ち、竹製の笠を買い求めた。恵那峡公園を散策して天然記念物の傘岩などを見学。ホテルのロビーでコーヒーなどを飲み(奥さんは抹茶のソフトクリームに挑戦)、恵那峡の眺めを楽しみながらしばし歓談。日本のエスペラント運動はしっかりしている、今後どう進むのか? といった難しい質問もされた。
 かれらは H.H さん宅へ、私はここでお別れをした。

 
写真は傘岩
コメント

S-ino Kieu revenis hejmen

2018-10-21 | エスペラントな今日


Sxi estas unu el miaj malnovaj esperantistaj geamikoj. En la jaro 2001 mi sola vojagxis en Vjetnamio. Tiam sxi multe zorgis min en la urbo Ho Chi Minh. En la jaro 2004 mi persone invitis esperantiston en Ho Chi Minh, kaj oni elektis Kieu. Sxi partoprenis en la Japana Esperanto-Kongreso en la urbo Inuyama, kaj vojagxis en Japanio dank' al varmaj helpoj de multaj lokaj esperantistoj. Sxi denove vizitis nian landon en la jaro 2015, partoprenis en la Japana Esperanto-Kongreso en la urbo Sendai. Do por sxi estis tria vizito al Japanio. Mi vizitis kun mia edzino Vjetnamion en la jaro 2014, iom longe restis en Ho Cxi Minh. Sxi tre bone zorgis kaj ecx nutris nin. Dank' al sxi ni multe gxuis la vivon en la tropika lando. Pri miaj vojagxoj mi skribis en cxi tiu blogo.

Cxi-foje sxi estis invitita de Japana Esperanto-Instituto al la 2-a Komuna Esperanto-Kongreso de Japanio kaj Koreio. Post la Esperanto-Kongreso en la urbo Nara sxin bonkore akceptis s-ro O.S en la gubernio Siga. En la 18-a sxi venis al mi, kaj en la 19-a partoprenis en la kunsido de la lernrondo "Cxambro Cxarma". En la kunsido sxi parolis pri sia nuna vivo: En ordinaraj tagoj sxi laboras, en dimancxo sxi multe kuiras kaj disdonas la mangxajxon al malricxaj homoj. Hieraux ni veturigis sxin al hotelo proksima al la fulghaveno. Hodiaux matene sxi forflugis al sia lando.

Nun sxi laboras kiel unu el la LKK-anoj de la 9a Azia Oceania Kongreso de Esperanto, kiu okazos de la 25-a gxis la 28-a de aprilo, 2019, en la urbo Danang, Vjetnamio.

Kiam ni kune vizitis la urbon Vung Tau (2014), kiu situas apud la maro de suda Vjetnamio, sxi petole skribis sur strando per la fingro. Supra foto montras tion.
コメント

Gastoj el Koreio

2018-10-18 | エスペラントな今日


En la 15-a cxe mia amikino, s-ino H.H, gastis tri koreoj, unu viro kaj du virinoj. La viro estas unu el la prelegantoj en la 2-a Komuna Esperanto-Kongreso de Japanio kaj Koreio.
Mia edzino, mi kaj s-ro M.K el Nagoja kunigxis en la vidindajxo "Ena-kyo". Ni babilis gxuante la pejzajxon de la lago per la digo. Ni vizitis la muzeo de ukijisto Hirosige, sed bedauxrinde gxi estis fermita. La gastoj kaj gastigantino butikumis. La virinoj acxetis cxefe mangxajxojn, la viro donacon al sia filino.
Ni denove kunigxis cxe la domo de la gastigantino. La du gastinoj kuiris koreajn frandajxojn - bovajxo, nudelo k.a. - , kiujn gxuante ni multe babilis.



En la 16-a ni, 6 homoj (mankis s-ro M.K) vizitis malnovan kvartalon Magome, kiu estis unu el 69 stacioj de malnova nacia vojo "Nakasendo".



Videblis la monto Ena-san, unu el 100 bonaj montoj por grimpi en Japanio.
Ni disigxis en la urbo Nakatugawa. Ili tagmangxis en susxiejo, kaj supozeble vizitis la ukijo-muzeon.
Frumatene en la 17-a ili ekiris al sia hejmlando.
コメント

第2回日韓合同エスペラント大会(2)

2018-10-16 | el mia vivo


10月13日
 開会式。特別なことはなかった。昼食は近くの商店街で取り、午後はまずお茶席へ。まだ他にプログラムがないからかずいぶん混み合っていた。
 「野田淳子さんと歌おう」フォーク歌手の野田さんの指導でまず「大きな歌」から。谷川俊太郎の詩「死んだ男の残したものは」、韓国の名曲「朝露」などなど。それぞれの曲についての解説がなかなかの力作だった。
 Markus Gabor さんの講演。生命の破壊と創造という神の領域にまで達している人類の歴史を概観。永遠の生命を得ることは可能なのか? この先我々はどう進むのか?
 夜の大会宴会には参加しないで奈良の街を散策。古い町らしく狭い路地に風情がある。



 猿沢の池あたりで夕刻になり、



 最近落慶した興福寺中金堂が美しい。

10月14日
 最終日である。まず新しい日エス辞典の分科会へ。宮本日エス辞典という素晴らしい辞書を我々は持っているが、現代に合わせて新しい辞書の発行が待たれる。現在はその見出し語の選定が進められていて、私も少しだけお手伝いをした。分科会では今までの作業や問題点などが報告・討議された。1つの辞書を作るのは大変な仕事である。
 盲人分科会。日韓から20名ほどが参加。世界盲人エスペラント協会やその大会についての報告があり、自己紹介や討議ではスカイプを利用した国際交流や、エスペラントの音声読み上げソフトの活用などが話題になった。
 遅くなるので閉会式は失礼して帰ることにした。
コメント

第2回日韓合同エスペラント大会

2018-10-15 | エスペラントな今日


10月10日
 ベトナムから Kieu がやってきた。2001年にベトナムを単独旅行したときにホーチミンでお世話になって以来の友人である。日本に来るのも3回目で、今回は JEI(日本エスペラント協会)の招待である。 途中でちょっとしたハプニングもあったが中部空港から恵那まで無事に着いた。この日は回転寿司で夕食にしたが、生の魚は全く食べられなかった。

10月11日
 車で奈良へ。近鉄奈良駅前のホテルに Kieu を送り届けて、我々(私と妻)は近くの別のホテルへ。夕食を JEI の国際部の人たちなど数人のエスペランチストと一緒にした。日韓合同エスペラント大会は、2011年以来で、この時の記録はこのブログにも書いた。

10月12日
 朝は少しのんびりして、昼食後に大会会場へ。受付を済ませて午後から2人の韓国のエスペランチストの講演を聞いた。GIM Inhong さんの講演は文化の共通性と多様性について。地域や人種などによって文化は様々であるが、その中にも人として生きている共通性がある。エスペラントの存在意義に通じる話だった。SO Jinsu さんはエスペラント運動のアジアでの責任者である。現在のアジアが世界で占める位置をいろんな角度から見せてくれた。
 次は「パスポルタセルボ・デレギータレート」分科会。パスポルタセルボはエスペラントの民宿ネットワークであり、デレギータレートは世界エスペラント協会の代表者網である。私自身、パスポルタセルボで何人もの外国人を自宅に泊めてきたし、外国旅行の時はこの2つのネットワークを利用してきた。
 この日の最後は「Interkona Vespero」(知り合うための夕べ)である。韓国やインドネシアなどの人たちの歌や踊りが披露された。日本からは合唱が1つあったが、大部分はいろんな団体の書籍などの出店の紹介だった。予定時間よりも早く終了した。少々ちぐはぐな印象を受けた。日本からも歌・踊り・紙芝居・狂言などなど出せたと思うが、そのような準備はされていなかった。どんな催しにするのか、日韓で事前に調整できなかったのだろうか?



 写真は開会式と会場になった奈良文化会館。
コメント

Persimono

2018-10-10 | el mia vivo


En mia gxardeneto trovigxas persimonarbo, kiu havis pli ol 700 fruktojn en la jaro 2016.



Post la rikoltado de la fruktoj mi, laux la ordono de mia edzino, detrancxis preskaux cxiujn negrandajn brancxojn.



Mi kredis, ke la arbo ne dauxre vivos. Sed novaj brancxoj pli kaj pli etendigxis, kaj cxi-jare ecx havas frukton, kvankam nur unu.



Kaj la ununuran frukton jam mangxetis birdo, supozeble korvo.
コメント

Biciklado sur reloj (Vojagxo en la regiono Hida -2-)

2018-10-08 | el mia vivo


En la dua tago de la vojagxo en la regiono Hida ni biciklis sur reloj en la urbo Kamioka.
Antauxe estis minejo kaj fervojo en cxi tiu urbo. La minejo kauxzis gravan poluadon kaj publikan malsanon. En la jaro 2001 la minejo fermigxis, kaj nun oni utiligas gxian profundon por studi astrofizikon.
Per la fervojo oni transportis minajxojn, lignojn kaj aliajn, kompreneble ankaux homojn. Sed pro la prospero de la trafiko per auxto en la jaro 2002 la fervojo finis sian funkcion.
Por revigligi la urbon oni ekhavis ideon utiligi restitajn relojn, kaj komencigxis la biciklado sur la reloj, nomata "Gattan Go".



Estas du linioj, apudkvartala kaj lauxvala.
Trovigxas kelkaj tuneloj kaj pontoj.



biciklante ni gxuis belan pejzajxon.



コメント

Vojagxo en la regiono Hida

2018-10-06 | el mia vivo


En la 3-a kaj 4-a de oktobro mi kun mia edzino vojagxis perauxte en la regiono Hida.
Trapasante la montpasejon Abou mi vidis jxus ekrugxigxantajn foliojn.



En la urbeto Hitoegane ni hazarde vidis la vicon de loka auxtuna festo. La ogroj iom krude, sed tre komike dancis. Sekvis ilin vicoj de leon-maskaj dancantoj, kiuj dancis auxtentike, kaj de sxintoismaj pastroj kaj diservistaj knabinetoj.



Ni supreniris per la duetagxa telfero. Sur la rigardejo cxirkaux 2160 metrojn alta de la marnivelo mi vidis la monton Kasagatake, sur kies pinto mi staris antaux kelkdek jaroj.



Ankaux la montoj Nisihodakadake, Yarigatake kaj multaj aliaj montoj estis bone videblaj. Estis tre bela tago.
コメント